Pratik Bilgiler
İMAL VE REAKSİYON ÇALIŞMA PRENSİBİ Maddelerin yapısını oluşturan atomların dış yörüngelerindeki , elektronların herhangi bir yöntemle birleşme ve ayrışma , elektron alışverişi ile olur.
Bu kimyasal maddeler elektron alarak (-) veya elektron vererek (+) olarak yüklenir. İşte bu kimyasal reaksiyonda elektron alma verme işi sistemli hale getirilirse, kimyasal Enerji elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Kimyasal enerjiden doğru akım elektiriği elde edilen cihazlara AKÜMÜLATÖR veya ( PİL ) denir. Akü, elektriği şarj olurken depolar. Depodaki elektriği kullanırken boşalır ve deşarj olur. İşte bu dolma – boşalma veya ( Şarj Deşarj ) adedine CYCLE SAYISI diyoruz.
AKÜNÜN AMACI VE GÖREVİ Motorlu taşıtlar üzerinde , marş motoru , ateşleme sistemi, ve bütün akım tüketicilerinin çalışabilmesi için gereken elektrik enerjisini sağlayabilecek bir elektrik üreticisinin bulunmasını gerektirir. Ayrıca taşıt çalışırken motordan hareket alan şarj sistemi alıcıları besleyebise de motor durduğu anda bazı gereksinimler için yine elektrik enerjisine ihtiyaç vardır. Bu fonksiyonlar araçta akü sağlanmaktadır. Akünün araç üzerindeki çevrimi aşağıdaki gibidir.
TEKRAR ŞARJ İŞLEMİ
- Araç kontağının olup olmadığını kontrol et.
- Aküyü önce negatif kablosundan başlayarak sökünüz.
- Aküyü araçtan çıkarınız.
- Bişonları çıkartınız , asit sıçramamasına dikkat ediniz.
- Su seviyelerini kontrol ediniz.
- Takarken pozitif kablosundan başlayarak takınız.
- Uzun sürede düşük amperle şarj , kısa sürede yüksek amperle yapılan YILDIRIM ŞARJ'DAN DAHA İYİDİR.
- Marş basmayan tamamen deşarj olmuş durumda gelen bir akünün Başlangıç yoğunlukları 1,14'den aşağıda ise kapasitenin 1/20'si akımla şarjı alamaz. Bu durumda kapasitenin % 50'si bir akımla şarja bağla akü iyice kaynamaya başlayınca 1/10 akımla daha sonra 1/20 akımla şarja devam edilir. Bu durumda akü sıcaklığının 40 C'yi geçmemesine azami dikkat edilir.
- Şarj sonrası elektrolit seviyesini kontrol et. Saf su ile plakların üzerine 10 mm geçinceye kadar doldur.
- Kutup başlarını temizleyerek veya değiştirerek sıkıca bağlandığını kontrol et.
- Aracın çalıştırarak şarj voltajını kontrol et.
Asit yoğunluklarının düşük veya fazla olması nedendir? - Eğer asit yoğunlukları düşükse, Aracınız az şarj ediyor olabilir veya aracınızda tesisattan kaynaklanan bir kısa devre (kaçak) olabilir.
- Eğer asit yoğunlukları fazlaysa, Aracınız fazla şarj ediyor olabilir. Her iki durumda da yetkili servislerimizden birine uğrayıp yardım isteyiniz.
Aküde aşırı su kaybı oluyor. Sebebi nedir? Akünüzdeki aşırı su kaybının ya aracınız fazla şarj ediyordur ya da akünün herhangi bir kısmında çatlak, kırık veya delik olması söz konusudur. Size en yakın Yetkili servisimize başvurarak sorununuzun çözülmesi için yardım isteyiniz.
Aküde sürekli olarak bişon kapaklarından sızıntı oluyor. Sebebi nedir? Akünüzde fazla elektrolit vardır veya akünüzün şarjı fazladır ve kaynama yapıyordur. Yetkili servislerimizden birine getirerek elektrolit miktarını akünün yanında bulunan max yazan seviyeye kadar boşaltmasını isteyiniz veya yetkili bayimize otonuzun elektrik aksamının kontrolünü yapmasını isteyiniz.
Aracımın sabahları marş gücü çok zayıf. Ne yapmalıyım? Muhtemel nedenlerden biri aracınızda kısa devre (kaçak) olması olabilir, bu da akünüzün zayıflayıp marş anında yetersiz kalmasını sağlar. Bu durumda yetkili bir bayimizle temasa geçip gerekli kontrolleri yaptırınız.
Araçtaki akü neden patlar? Bunun sebebi akünüzün bişon kapaklarının tıkalı olmasından kaynaklanır. Bunu engellemek için akünüzün periyodik bakımlarını garanti şartları dahilinde yetkili servislerimize yaptırınız.
Aracım hiç çalışmıyor. Ne yapmalıyım? Eğer aracınız hiç çalışmıyorsa, aracınızda kısa devre (kaçak), az şarj etme, kablo bağlantılarındaki sorun veya akünüzün arızalı olma durumlarında meydana gelir. Size en yakın yetkili bayimizden yardım alarak sorununuzun giderilmesini isteyiniz.
Şarj Seviyesinin Ölçülmesi
- Hidrometre ile akü içindeki Asitli suyun ( elektrolitin ) özgül ağırlığı ( yoğunluğu ) ölçülür.
- Elektrolit yoğunluk değerinin 27C sıcaklığına göre doğru hesaplanması çok önemlidir. Çünkü bir asitli suyun yoğunluğu , Yalnız içindeki Sülfirik Asit miktarına göre düzeltme yapıldıktan sonra bulunan yoğunluk değerine göre, akünün şarj durumu hakkında ilk karar verilir.
- Maşalı ( Şöntlü – dirençli ) veya Elektrolit voltmetre ile akünün açık devre voltajını ölçün. Okuduğunuz voltaj değerini Tablo-2' deki değerlerle karşılaştırıp akü şarj durumu hakkında kesin kararınızı verin.
Aracın Elektrik Donanım (Şarj Sistemi) Kontrolü
- Arızalı bir akü geldiğinde veya yeni akü takarken vasıtanın akü ile ilgili elektrik donanımına ( Şarj sistemine ) bakın. Araçtan, gelme olasılığı en fazla olan hata AŞIRI ŞARJ veya EKSİK Şarj'dır. Konjektör ( regülatör ) voltajının normal bir akü ile tam gaz verirken, 12 voltluk araçta min.13,8-max 14,4 volt arasında olup olmadığını kontrol edin. Bu değerler dışında ise aracın şarj sistemindeki arızanın giderilmesi gerekir.
- Marş motoru, Şarj dünamosu veya Altenatörün zamanla kömürü bitebilir. Belirli aralıklarla kontrol edilmelidir.
Akü Bakımı Nasıl Yapılır?
- Kuru şarjlı aküler serin ( ortalama 25C )rutubetsiz bir ortamda 1 yıl süreyle stoklanabilir.
- DEPOYA İLK GİREN AKÜ, İLK OLARAK ÇIKMALIDIR.
- Aküler sulu şarjlı olarak stoklanması gerektiginde ayda bir ikmal şarja tabi tutulur.
- Akü şarj esnasında patlayıcı gazlar çıkardığından çalışma yeri iyi havalandırılmalıdır.
- Asitli su içinde Sülfirik Asit (H2S04) olduğu için dökülecek şekilde yana eğmeyin. Sülfirik Asit yakıcı ve korozif bir maddedir.
- Akünüzün bakım ve temizliğini ihmal etmeyin!
- Hücrelere sadece SAF SU ilave edilerek seviye tamamlanmalıdır.
- Aracınızı park ettikten sonra lamba ve cihazlarını açmayın , açık unutmayın.Akünüz deşarj olur.
- Aracınıza akü ve şarj kapasitesinden çok fazla ilave yüksek amperajlı alıcı cihaz bağlarsanız, ona göre akü kapasitesini de yükseltin.
- Elektirik tüketimi fazla olan cihazların, hepsini aynı anda kullanmamaya çalışın.
- Araç üzerinde elektirik kaynağı yapılacağı zaman akünün “-” eksi kutbunun çıkarılması gerekir.
- Kış mevsiminde akünüzü düşük şarjda bekletmeyin, donar.
- 24 Voltluk araçlarda, 12V ile çalışan cihazlar bağlandığında tek aküden, diğerine göre çok fazla akım çekilmesine neden olur. Bu durumda aküler birbirine göre değişik oranda yıpranır. Zamanla “-” eksi kutuba bağlı aküde sülfat setleşmesi olur. Diğerinde aşırı şarj durumu meydana gelir. Bunu önlemek için 24 Voltu 12 Volta düşüren konvertör kullanımı gerekir. Konvertörle çekilen akım her iki aküden eşit miktarda olacağından Konvertörsüz kullanımdan oluşan arızalar önlenir.
AKÜNÜN İLK KULLANIM ŞARJI
- Akü kapasitesinin 1/10'una ( onda birinde ) eş değer bir akımla 5 saat şarj edilmelidir.
- Örnek ; 60 Ah'lik Akü ; 6 Amper * 5 saat.
- Şarj sona erdikten sonra , akü bişonları , tahliye deliklerinin açık olup olmadığı kontrol edildikten sonra, takılıp temizlenir. Kutup başları ve bağlantılarına vazelinince flim tabakası şeklinde sürülür ve araca monte edilir.
- Aküde buharlaşma yoluyla sadece su ( H20) eksilir. Asit ( H2so4 ) eksilmez. Bu bakımdan aküye sadece eksilen su kadar SAF SU konulur. Bakım gerektirmeyen akülerde Elektrolit seviyesi her ay gözle kontrol edilmeli eksilme varsa, aracın şarj sistemi en yakın yetkili servisimizde kontrol ettirilmelidir.
- Kullanılmayan akülerin elektroliti ASLA DÖKÜLMEZ. Dökülürse akülerin plakaları yanar, akü hurda haline dönüşür.